Tiền mãn kinh có bị đau vú không?

Tiền mãn kinh có bị đau vú không?

Theo công bố từ Trung tâm Ung thư và Viện Nghiên cứu MVR, đau vú là tình trạng phổ biến ở hầu hết phụ nữ từ 15 đến 40 tuổi, với khoảng hai phần ba số phụ nữ gặp phải và thường tìm kiếm sự trợ giúp y tế. Đau vú thường xảy ra trước và trong thời kỳ mãn kinh nhưng cũng có thể xảy ra sau đó. Cơn đau vú có thể từ nhẹ đến nặng, một số phụ nữ bị đau dai dẳng trong khi những người khác chỉ thỉnh thoảng mới bị đau. (1)

Tiền mãn kinh có bị đau vú không và cảm giác đau như thế nào? Cảm giác đau vú có thể khác hẳn so với tình trạng đau tức ngực theo chu kỳ mà hầu hết phụ nữ đều quen thuộc. Đau vú trong giai đoạn tiền mãn kinh thường được mô tả là đau nhói, đau rát. Cơn đau có thể dữ dội hoặc nhức nhối, ảnh hưởng đến một bên vú hoặc cả hai bên. (2)

Nguyên nhân gây đau vú trong giai đoạn tiền mãn kinh

Theo NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh), nguyên nhân chính gây đau vú trong thời kỳ tiền mãn kinh là sự dao động của nồng độ hormone, đặc biệt là estrogen và progesterone. Khi mãn kinh đến gần, nồng độ các nội tiết tố thường trồi sụt không ổn định, dẫn đến những thay đổi trong mô vú gây đau hoặc khó chịu.

Trong thời kỳ tiền mãn kinh, nồng độ estrogen có thể tăng và giảm đột ngột, mô vú có thể trở nên nhạy cảm hơn, gây ra hiện tượng đau, nhức nhói ở quanh núm vú. Những triệu chứng này là kết quả trực tiếp từ phản ứng của cơ thể đối với nồng độ estrogen không ổn định trong giai đoạn chuyển tiếp này.

Dựa trên nghiên cứu từ Trường Y Đại học Case Western Reserve, tình trạng đau vú hoặc khó chịu ở vú trong thời kỳ mãn kinh có thể trầm trọng hơn nếu phụ nữ gặp căng thẳng, chế độ ăn uống và lối sống không phù hợp. Đặc biệt là chế độ ăn nhiều chất béo, thiếu vận động và căng thẳng có thể làm tăng sự khó chịu ở vùng vú.

Căng thẳng, thiếu ngủ… có thể làm trầm trọng hơn tình trạng đau vú của phụ nữ tiền mãn kinh – mãn kinh.

Các loại đau vú thường gặp ở tiền mãn kinh

Phân loại đau vú phụ thuộc vào nguyên nhân gây đau có theo chu kỳ hay không, bao gồm:

1. Đau vú theo chu kỳ (Cyclic Mastalgia)

Tình trạng đau vú theo chu kỳ được cho là do sự dao động hormone có tác động lên mô vú. Trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt, nồng độ hormone estrogen và progesterone có thể tăng giảm dẫn đến đau vú.

Trong giai đoạn đầu của chu kỳ, nồng độ estrogen tăng lên, đạt đỉnh điểm vào thời điểm rụng trứng. Sau khi rụng trứng, nếu trứng không được thụ tinh, nồng độ estrogen giảm xuống và nồng độ progesterone tăng lên. Hầu hết phụ nữ tiền mãn kinh đều trải qua cơn đau vú theo chu kỳ, cơn đau giảm dần sau khi bắt đầu hành kinh.

Trước thời kỳ tiền mãn kinh, những biến động của hormone diễn ra mạnh mẽ hơn khiến cơn đau vú đều có xu hướng xuất hiện rõ rệt hơn trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, trong thời kỳ tiền mãn kinh, cơn đau vú có thể khó đoán hơn, do nồng độ hormone xáo trộn thất thường làm chu kỳ kinh nguyệt trở nên không đều.

2. Đau vú không theo chu kỳ (Noncyclic Mastalgia)

Những thay đổi tự nhiên ở ngực có thể gây ra đau ngực không theo chu kỳ. Theo thời gian, các ống dẫn sữa trải qua một quá trình gọi là thoái hóa tiểu thùy, trong đó chất béo thay thế mô tuyến. Sự thay đổi này bắt đầu vào khoảng 30 tuổi và ảnh hưởng đến gần 75% phụ nữ từ 40 đến 49 tuổi. Hiện tượng tự nhiên này có thể góp phần gây ra đau ngực không theo chu kỳ trong thời kỳ tiền mãn kinh.

Các nguyên nhân cấu trúc của đau vú không theo chu kỳ liên quan đến tổn thương vú hoặc thành ngực bao gồm:

• Khối u nang hoặc khối u đặc ở vú
• Ở một số phụ nữ có kích thước ngực lớn dẫn đến sự kéo giãn các dây chằng Cooper (là các mô liên kết dạng sợi collagen nằm dưới da vú, nối từ da đến cân cơ ngực, có vai trò duy trì hình dạng, cấu trúc và ngăn ngừa chảy xệ)
• Viêm vú hoặc áp xe vú
• Phẫu thuật vú hoặc chấn thương
• Viêm tắc tĩnh mạch dưới da vú và tĩnh mạch thành ngực như trong bệnh Mondor
• Ung thư vú.

Đau ngực có thể xuất phát từ các vấn đề ở những nơi khác như thành ngực, xương bên dưới (chủ yếu là xương sườn) hoặc từ vị trí cơ nối với xương ức, thường được gọi là viêm sụn sườn. Loại đau này có thể nặng hơn khi vận động như thở hoặc ho và có thể đau khi ấn vào thành ngực. Có nhiều nguyên nhân gây đau thành ngực bao gồm tập thể dục quá sức, nâng vật nặng, chấn thương, đau thắt ngực, sỏi mật, nhiễm trùng ngực hoặc trào ngược axit.

Đau cơ xương khớp là một triệu chứng rất phổ biến trong thời kỳ tiền mãn kinh, và nếu đau khớp xảy ra ở vùng ngực hoặc vai xung quanh, có thể gây nhầm lẫn là đau vú.

Một nguyên nhân khác gây đau vú trong giai đoạn tiền mãn kinh là việc sử dụng liệu pháp thay thế hormone (HRT). Một trong những tác dụng phụ của HRT là gây đau vú, căng tức ngực.

Khi nào đau vú trong tiền mãn kinh là dấu hiệu đáng lo?

Hiện tượng tiền mãn kinh bị đau vú hầu hết thường không đáng lo. Tuy nhiên, phụ nữ nên thăm khám ngay nếu cơn đau kéo dài hơn hai tuần và kèm theo các bất thường như sau:

• Cơn đau không thuyên giảm
• Thuốc giảm đau không có tác dụng
• Da trên ngực sần sùi, có thể được mô tả gần giống như vỏ cam
• Vùng da quanh núm vú bị nhăn nheo
• Xuất hiện khối u cứng ở ngực
• Tiết dịch ở núm vú, đôi khi kèm theo máu
• Núm vú bị lõm vào trong mô vú
• Bị phát ban hoặc đóng vảy quanh núm vú
• Đột ngột phần ngực bị nóng, đỏ hoặc sưng
• Đau vú kèm sốt cao, nóng lạnh
• Có sự thay đổi đột ngột và bất thường về kích thước, hình dạng ngực
• Có khối u hoặc sưng ở nách, quanh xương đòn
• Gia đình có tiền sử mắc bệnh ung thư vú

Cách giảm đau vú trong giai đoạn tiền mãn kinh

Phụ nữ tiền mãn kinh có đau vú không và có thể cải thiện như thế nào? Bằng các biện pháp có thể thực hiện tại nhà, phụ nữ có thể giảm cảm giác đau vú bằng những cách sau đây:

1. Thay đổi thói quen sinh hoạt

Các bước đầu tiên giúp giảm tình trạng đau vú là:

• Thay đổi áo ngực: Ước tính có khoảng 70% phụ nữ mặc sai size áo ngực. Hãy lựa chọn loại áo ngực có chất liệu mềm mại và size vừa vặn để khiến bạn cảm thấy thoải mái, không gò bó mà vẫn có tác dụng nâng đỡ tốt. Nghiên cứu cho thấy có tới 85% phụ nữ cảm thấy dễ chịu hơn khi mặc áo ngực thể thao. (3)

Dạng áo ngực thể thao giúp vú dễ “thở” hơn đồng thời giúp giữ dáng lưng thẳng hơn .

• Giảm lượng caffeine tiêu thụ: Lượng caffeine cao từ cà phê, trà hoặc đồ uống chứa chất kích thích, có thể làm tăng tình trạng đau vú ở một số phụ nữ. Caffeine có thể làm tăng độ nhạy cảm ở mô vú bằng cách kích thích một số hormone khiến tình trạng khó chịu trở nên rõ rệt hơn trong thời kỳ mãn kinh. Vì vậy, giảm tiêu thụ caffeine cũng là cách hỗ trợ giảm đau vú trong thời kỳ tiền mãn kinh. (4)
• Giảm lượng đường, muối và thực phẩm nhiều chất béo: Thay đổi thói quen trong bữa ăn cũng có thể hữu ích cho việc giảm đau vú, vì những thực phẩm này nếu ăn nhiều có thể làm trầm trọng thêm cơn đau ngực.

Tùy thuộc vào sở thích và triệu chứng của mỗi người, chườm nóng và lạnh có thể tạm thời làm giảm đau ngực do mãn kinh. Chườm nóng giúp thư giãn các cơ căng cứng, cải thiện lưu thông máu và giảm sưng, trong khi chườm lạnh giúp giảm viêm hoặc đau nhức.

2. Bổ sung tinh chất thiên nhiên

Bổ sung hạt lanh, vitamin E và tinh dầu hoa anh thảo cũng có thể giúp giảm đau vú. Một số thảo dược như cây black cohosh và cây trinh nữ, theo dân gian cũng được sử dụng để điều trị các triệu chứng tiền mãn kinh – mãn kinh.

Theo đó, chiết xuất từ black cohosh có thể bắt chước tác dụng của estrogen, hỗ trợ cân bằng hormone và giảm khó chịu. Quả trinh nữ hỗ trợ điều hòa sản xuất hormone, giảm các triệu chứng khác như bốc hỏa và đổ mồ hôi ban đêm, đồng thời gián tiếp làm giảm đau vú.

Nguyên nhân dẫn đến sự xáo trộn của bộ 3 nội tiết tố ở giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh là do sự suy giảm hoạt động của hệ trục Não bộ – Tuyến yên – Buồng trứng.

Khoa học hiện đại còn phát hiện tinh chất Lepidium Meyenii có thể hỗ trợ cân bằng nội tiết tố, phù hợp cho phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng Lepidium Meyenii có khả năng hỗ trợ cơ thể điều hòa nội tiết một cách tự nhiên, giúp cân bằng các hormone quan trọng như estrogen, progesterone và testosterone. Nhờ đó, không chỉ góp phần giảm đau vú mà còn giúp cải thiện các biểu hiện khó chịu trong giai đoạn tiền mãn kinh như bốc hỏa, khô âm đạo, suy giảm ham muốn, mất ngủ và tình trạng căng thẳng, dễ cáu gắt, đau nhức xương khớp.

3. Tập luyện nhẹ

Hoạt động thể chất thường xuyên có thể giúp giảm các triệu chứng tiền kinh nguyệt và giảm chứng đau vú trong giai đoạn tiền mãn kinh. Tập thể dục giúp giải phóng endorphin hoạt động như một loại thuốc giảm đau tự nhiên, ngăn chặn các tín hiệu đau đến não.

Chị em nên chọn các lựa chọn các bài tập như yoga, bơi lội… Hãy nhớ mặc áo ngực thể thao vừa vặn và nâng đỡ tốt khi tập thể dục.

4. Thuốc giảm đau

Nếu cơn đau vú làm gián đoạn sinh hoạt hàng ngày hoặc giấc ngủ kém hơn, thuốc giảm đau như ibuprofen và acetaminophen (paracetamol) có thể giúp giảm viêm và giảm đau. Ngoài ra còn có các loại thuốc chống viêm tại chỗ có thể được bôi trực tiếp lên vùng bị đau. Tuy nhiên, việc dùng thuốc cần được bác sĩ kiểm tra và chỉ định.

5. Liệu pháp hormone (HRT)

Ở những phụ nữ được chỉ định sử dụng liệu pháp hormone thay thế thường trải qua tình trạng sưng hoặc đau vú tạm thời khi bắt đầu sử dụng liệu pháp hormone thay thế (HRT), và tình trạng này thường sẽ giảm dần sau vài tháng đầu. Điều chỉnh nồng độ estrogen hoặc progesterone đôi khi cũng có thể cải thiện mức độ đau vú.

Như vậy, phụ nữ tiền mãn kinh có bị đau vú không và cách cải thiện đã được đề cập trong bài viết trên. Ở bất kỳ giai đoạn của cuộc sống, việc hiểu rõ những thay đổi xảy ra sẽ giúp phụ nữ chủ động kiểm soát tốt hơn từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống.