Hiểu đúng rối loạn nội tiết tố nữ

(09/09/2019)
Rối loạn nội tiết tố nữ ảnh hưởng và làm xáo động mọi hoạt động của toàn cơ thể, đặc biệt là quá trình trao đổi chất và chức năng sinh lý. Việc cân chỉnh, điều hòa nội tiết tố nữ trở về trạng thái ổn định chính là cách duy trì sức khỏe, sắc đẹp và cả sinh lý cho người phụ nữ. 
 

Rối loạn nội tiết tố nữ là gì?

 
Rối loạn nội tiết tố nữ là tình trạng thường xảy ra ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh, khi nội tiết tố nữ gồm estrogen, progesterone, testosterone, GnRH, FSH và LH, trong đó bộ 3 nội tiết tố quan trọng là estrogen, progestrogen, testosterone có sự xáo trộn, mất ổn định. Mỗi thành phần trong bộ ba nội tiết tố có chức năng riêng, trong đó:
 
Estrogen có vai trò thúc đẩy sự phát triển và sức khỏe của các cơ quan sinh sản nữ, giữ ẩm và đàn hồi cho âm đạo…, progesterone có vai trò chính trong việc làm dày niêm mạc tử cung, giúp giữ chặt trứng khi được thụ thai và duy trì thai kỳ tốt trong giai đoạn đầu. Còn testosterone có tác dụng hỗ trợ sản xuất estrogen, duy trì ham muốn tình dục, ổn định khối lượng xương và cơ cho phụ nữ… 
 
Bộ ba nội tiết tố nữ sản sinh dưới sự chỉ đạo của “hệ trục vàng” Não bộ – Tuyến yên – Buồng trứng, và chúng có mối quan hệ mật thiết với nhau.
 
Tên
 
Khi bộ ba nội tiết tố nữ mất ổn định sẽ gây nhiều xáo động cho cơ thể phụ nữ
 
Phụ nữ tuổi trung niên 40-50 tuổi, buồng trứng bắt đầu đáp ứng kém với các hormone sinh dục nữ của thùy trước tuyến yên, khiến nồng độ estrogen và progesterone giảm, do đó các nang trứng không trải qua được quá trình phát triển bình thường dẫn đến giai đoạn mãn kinh. Các nhà khoa học chỉ ra nguyên nhân gốc rễ của hiện tượng rối loạn nội tiết tố nữ chính là hoạt động của hệ trục vàng Não bộ – Tuyến yên - Buồng trứng suy giảm khiến bộ ba nội tiết tố nữ bị rối loạn, thay đổi, trồi sụt bất thường.
 

Nguyên nhân gây rối loạn nội tiết tố nữ

 
Tuổi tác là nguyên nhân đầu tiên gây xáo trộn chủ yếu. Theo nghiên cứu, phụ nữ sau tuổi 30, phụ nữ ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, với ảnh hưởng hoạt động của “hệ trục vàng” Não bộ -Tuyến yên - Buồng trứng bị suy giảm làm bộ ba nội tiết tố nữ bị xáo trộn, trồi sụt thất thường. Ngoài ra còn có những nguyên nhân khác như:
 
- Ăn uống không đủ chất: Nhiều phụ nữ ăn kiêng quá mức để mong nhanh lấy lại vóc dáng thon gọn, thực hiện chế độ kiêng khem, loại bỏ chất béo ra khỏi thực đơn hàng ngày. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến lượng nội tiết tố trong cơ thể. Bởi theo nghiên cứu, chất béo của cơ thể dưới 22% thì sẽ kích hoạt đến tuyến yên và dưới đồi gửi đến tín hiệu đến buồng trứng yêu cầu ngưng sản xuất nội tiết tố. 
 
- Stress: Căng thẳng kéo dài cũng làm bộ ba nội tiết tố trong cơ thể xáo trộn. Ngoài ra, tình trạng stress còn gây tăng cân, khô âm đạo, giảm ham muốn tình dục, chóng mặt.
 
- Lạm dụng thuốc tránh thai: Thuốc tránh thai có chứa estrogen tổng hợp, vì vậy, khi uống thuốc này lượng estrogen tăng cao nhưng lại làm giảm progesterone sẽ làm nội tố tiết trong cơ thể xáo trộn.
 
Tên
 
Lạm dụng thuốc tránh thai sẽ ảnh hưởng đến nội tiết tố nữ
 
- Ngủ không đủ giấc: Thói quen thức khuya, ngủ không đủ chất không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần và sức khỏe của người phụ nữ mà còn ảnh hưởng đến lượng hormone trong cơ thể. 
 
- Phụ nữ sau sinh: Giai đoạn sau sinh, nội tiết tố nữ kém và mất ổn định do chức năng của cơ quan sinh sản chưa thể phục hồi.
 
- Khối u: Sự phát triển các khối u ở tuyến yên và buồng trứng gây ra các tổn thương của nội tiết tố.
 
Ngoài ra, nội tiết tố bị xáo trộn còn do sử dụng mỹ phẩm, tiếp xúc với chất độc hại như thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại, sử dụng các loại thực phẩm công nghiệp, dùng nhiều sản phẩm từ động vật và phi hữu cơ làm thay đổi estrogen, nội tiết tố kém hoặc kỳ kinh có thể kéo dài bất thường.  
 

Biểu hiện của rối loạn nội tiết tố nữ

 
Rối loạn nội tiết tố ảnh hưởng đến mọi mặt của cơ thể cả về sức khỏe, sắc đẹp và cả sinh lý nữ mà người phụ nữ phải gánh chịu.
 
- Rối loạn kinh nguyệt: Điều này thể hiện rõ là kỳ kinh không đều, thường ngắn hoặc dài hơn bình thường, lượng máu có thể ra ít hoặc ra nhiều, thậm chí có thể gián đoạn một số chu kỳ. 
 
- Da dẻ xuống sắc: Da trở nên khô, nhăn, sạm, thậm chí nổi nhiều mụn, nám da, chảy xệ, da mất đàn hồi. Vì vậy, khi thấy làn da xuống sắc, mụn xuất hiện bất thường thì cần thăm khám để có biện pháp cải thiện sớm. 
 
- Giảm ham muốn: Khi nội tiết tố mất ổn định sẽ ảnh hưởng đến sinh lý của người phụ nữ. Hiện tượng giảm ham muốn, đau rát, khó đạt được khoái cảm khi quan hệ tình dục. 
 
Tên
 
Phụ nữ dễ mắc các bệnh phụ khoa khi nội tiết tố nữ suy giảm
 
- Khó có con: Nội tiết tố bị suy giảm làm rối loạn kinh nguyệt, khó xác định thời gian rụng trứng. Bên cạnh đó, chất lượng trứng suy giảm và dự trữ buồng trứng không còn cũng là những yếu tố quyết định ảnh hưởng đến tỷ lệ thụ thai thành công. Vì vậy, khả năng mang thai của phụ nữ bị rối loạn nội tiết tố là rất thấp. 
 
- Dễ mắc các bệnh phụ khoa: Nội tiết tố mất cân bằng, âm đạo không thể tiết ra nhiều chất nhờn để bôi trơn, đây là điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây nên viêm nhiễm và xuất hiện các bệnh về phụ khoa.
 
- Xuất hiện các bệnh lý: Nội tiết tố nữ không chỉ có vai trò đối với sắc đẹp mà ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của người phụ nữ. Các bệnh lý về tim mạch, tiểu đường, huyết áp cao… thường xuất hiện khi nội tiết tố thay đổi. Ngoài ra, cơ thể người phụ nữ trở nên lỏng lẻo, tăng cân, tích lũy mỡ thừa khiến vóc dáng không còn săn chắc và cân đối.
 

Cách điều trị rối loạn nội tiết tố nữ

 
Tùy tình trạng và mức độ rối loạn nội tiết tố nữ, bác sĩ sẽ có những chỉ định cụ thể. Thông thường, việc điều trị rối loạn nội tiết tố nữ có những phương pháp sau: 
 
Phẫu thuật cắt bỏ khối u (nếu có): Trường hợp cơ thể có khối u như u nang buồng trứng, tuyến yên, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật cắt bỏ. Nội tiết tố nữ rối loạn cũng một phần là do những khối u này gây ra.
 
Liệu pháp thay thế hormone: Liệu pháp do bác sĩ chỉ định và thường áp dụng cho phụ nữ mãn kinh, do chức năng của buồng trứng bị suy giảm. Thay thế hormone là cách sử dụng hormone hóa tổng hợp để thay thế lượng hormone bị suy giảm. Liệu pháp này sẽ có kết quả tức thời, tuy nhiên phải theo dõi và xét nghiệm đầy đủ để tránh những biến chứng có thể xảy ra. 
 
Liệu pháp bổ sung estrogen từ bên ngoài: Cách làm này có thể dùng bằng đường miệng, tại chỗ, âm đạo và thông qua tiêm. Tuy nhiên, sử sụng liệu pháp này phải theo sự chỉ định của bác sĩ, vì nếu sử dụng không đúng chỉ định và kéo dài sẽ dẫn đến những hậu quả nguy hiểm. 
 

Phòng ngừa rối loạn nội tiết tố nữ như thế nào?

 
Rối loạn nội tiết tố nữ để lại hậu quả không nhỏ đối với cơ thể của người phụ nữ, vì vậy cần biết cách phòng ngừa ngay từ đầu bằng những cách sau: 
 
Thiết lập chế độ ăn uống khoa học: Bổ sung những thực phẩm cân bằng nội tiết tố như: khoai tây, cà rốt, bông cải xanh, rau chân vịt, bí ngô, chuối, mè đen, nấm, đậu…; Ăn những thực phẩm giàu omega -3, omega -6, omega -9 có trong các loại cá biển như cá hồi, cá trích, cá mòi; Ăn nhiều ra rau xanh và trái cây cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất giúp cơ thể cân bằng nội tiết tố nữ tự nhiên; Uống nhiều nước mỗi ngày 2-2,5 lít/ngày (có thể uống nước lọc và nước trái cây, trà thảo mộc). Nên tránh thức ăn nhanh, thức ăn nhiều đường, muối và chất béo quá nhiều.
 
Tên
 
Chị em cần thiết lập chế độ ăn uống khoa học, đủ chất cho cơ thể 
 
Luyện tập thể chất thường xuyên: Nên duy trì tập luyện một môn thể thao thường xuyên, và đều đặn hàng ngày giúp ổn định nội tiết tố từ sớm, phòng ngừa bệnh tật, giúp tinh thần sảng khoái là lời khuyên từ các bác sĩ. Nên chọn môn thể thao mình yêu thích, tập đều đặn mỗi ngày 30 phút như đi bộ, yoga, aerobic, bơi lội… 
 
Giải tỏa căng thẳng, cân bằng tâm lý: Nên tìm cách giải tỏa những căng thẳng, stress, bực bội trong công việc và cuộc sống, tránh xa những suy nghĩ tiêu cực, hay lo lắng thái quá. Giữ tinh thần luôn vui vẻ, yêu đời, lạc quan… là cách để phòng ngừa và cải thiện tình trạng rối loạn nội tiết tố tốt nhất. Nên tạo cuộc sống của mình vui tươi và lành mạnh bằng cách tham gia các câu lạc bộ, hoạt động từ thiện…
 
Bổ sung tinh chất từ thiên nhiên: Việc sử dụng các sản phẩm thiên nhiên với những tinh chất quý như Lepidium Meyenii và P. Leucotomos giúp cân chỉnh nội tiết tố nữ bằng cách tăng cường hoạt động của hệ trục vàng Não bộ - Tuyến yên -Buồng trứng lượng nội tiết tố nữ đáp ứng vừa đúng và đủ với nhu cầu của cơ thể. Đồng thời, giúp phụ nữ cải thiện những bất ổn của thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh như: giảm ham muốn, khô âm đạo; bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm; cáu gắt, mất ngủ, trầm cảm. Đặc biệt với hai tinh chất quý  này còn chống lão hóa, kéo dài tuổi thọ nhờ cải thiện các bệnh lý về tim mạch, đau nhức cơ xương khớp, hỗ trợ giảm cholesterol và ổn định huyết áp. 
 
Thảo Nhi
Xem thêm

 


(*) Hiệu quả của sản phẩm tùy thuộc vào thể trạng của từng người.