Trầm cảm sau sinh: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

(16/10/2020)
Ngày càng có nhiều phụ nữ sau sinh bị trầm cảm. Theo thống kê, tỷ lệ phụ nữ bị trầm cảm sau sinh chiếm khoảng 15% trong 3 tháng đầu và khoảng 25% trong vòng 12 tháng sau sinh.

Đây là một bệnh lý nguy hiểm gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Vậy dấu hiệu nhận biết trầm cảm sau khi sinh là gì? Làm thế nào vượt qua “cơn ác mộng” trầm cảm sau khi sinh con?

1. Trầm cảm sau sinh là gì?

Trầm cảm sau sinh là tình trạng thay đổi tâm lý dẫn đến rối loạn cảm xúc, thường xuyên có các suy nghĩ tiêu cực, mệt mỏi, lo lắng quá mức về các vấn đề trong cuộc sống. Bệnh có nhiều cấp độ như nhẹ, vừa và nặng, có thể xuất hiện thoáng qua hoặc kéo dài với nhiều triệu chứng điển hình có thể nhận biết nếu quan sát kỹ. Tuy nhiên, hiện nay đa số các gia đình đều bỏ qua những dấu hiệu của bệnh trầm cảm. Chỉ đến khi xảy ra các hậu quả đau lòng thì họ mới nghĩ lại các dấu hiệu gợi báo của căn bệnh này.

2. Dấu hiệu nhận biết trầm cảm sau sinh 

Phụ nữ bị trầm cảm sau khi sinh con thường có các dấu hiệu sau: 
  • Cảm xúc dễ thay đổi, giận dữ, vô vọng, chán nản mọi thứ xung quanh, khóc lóc cả ngày.  
  • Luôn cảm thấy sợ hãi, bồn chồn, bất an, lo lắng quá mức. 
  • Rối loạn giấc ngủ như mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều, ngủ không say giấc. 
  • Thu mình và từ chối các giao tiếp xã hội, xa lánh bạn bè, người thân, có cảm giác bị bỏ rơi.
  • Không muốn gần gũi con, không tin mình có khả năng nuôi con, không chăm sóc và cho con bú.
  • Kém tập trung, khó đưa ra các quyết định, phản ứng chậm. 
  • Không quan tâm đến bản thân, chán ăn hoặc ăn quá nhiều.
  • Thiếu sinh lực, suy nhược cơ thể. 
  • Xuất hiện các ý nghĩ làm hại bản thân và con. 
bị trầm cảm sau sinh
 
Cảm thấy chán nản, giận dữ là các dấu hiệu trầm cảm thường xảy ra ở nhiều bà mẹ 

3. Nguyên nhân trầm cảm sau sinh

Sự thay đổi nội tiết tố trong cơ thể

Ngay sau khi sinh, nồng độ nội tiết tố Estrogen, Progesterone và hormone tuyến giáp sẽ giảm đột ngột. Đồng thời kết hợp với những biến đổi về chuyển hóa, căng thẳng dễ khiến chị em mệt mỏi, dễ thay đổi cảm xúc dẫn đến trầm cảm. 

Có tiền sử mắc bệnh trầm cảm 

Phụ nữ đã từng bị trầm cảm hoặc mắc trầm cảm khi mang thai sẽ có nguy cơ bị trầm cảm sau khi sinh cao hơn so với người bình thường. Ngoài ra, nếu trong gia đình đã có người thân bị trầm cảm thì bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. 

Áp lực từ vai trò làm mẹ

Những căng thẳng, mất ngủ, mệt mỏi vì phải chăm sóc con nhỏ vô tình tạo ra áp lực đối với người mẹ. Đặc biệt với những người lần đầu làm mẹ, chưa có nhiều kinh nghiệm nên thường lo lắng, mất ngủ, sức khỏe sa sút và tinh thần kém minh mẫn. Từ đó khiến mẹ cảm thấy buồn chán và dễ xuất hiện các ý nghĩ tiêu cực, muốn làm hại bản thận và làm hại cả con. 

Yếu tố gia đình

Mâu thuẫn gia đình, người thân không cảm thông, chia sẻ hay giúp đỡ trong việc chăm sóc bé cũng là căn nguyên khiến chị em rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài và dẫn đến trầm cảm sau sinh. 

Một số nguyên nhân khác

Ngoài những nguyên nhân trên còn có một số yếu tố nguy cơ gây bệnh trầm cảm ở phụ nữ sau sinh như: 
  • Phụ nữ gặp căng thẳng kéo dài trước khi sinh như bệnh tật, mất việc làm... hoặc biến cố như mất người thân.
  • Gặp khó khăn khi cho con bú và chăm sóc con. 
  • Khó khăn về tài chính. 
  • Mang thai ngoài ý muốn.
  • Sống đơn thân. 

4. Các dạng trầm cảm sau sinh

Có 3 dạng trầm cảm sau khi sinh mà mẹ cần lưu ý: 

Hội chứng Baby blues

Là một dạng trầm cảm nhẹ, thường xảy ra vào khoảng 2 – 3 ngày sau khi sinh và có thể kéo dài đến 10 ngày hoặc vài tuần. Biểu hiện của hội chứng Baby blues là người mẹ có cảm xúc và tâm trạng thay đổi thất thường. Mẹ có thể khóc lóc, ủ rũ nhưng cũng có thể cười vui vẻ ngay sau đó. 
 
Theo các chuyên gia, hội chứng Baby blues có thể tự khỏi mà không cần phải điều trị. Để giải quyết tình trạng này, người nhà chỉ cần quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ mẹ trong việc chăm sóc bé mỗi ngày. 

Trầm cảm sau sinh

Trầm cảm sau khi sinh hay còn gọi là PPD có thể xảy ra bất kỳ khi nào sau khi sinh em bé. Dấu hiệu của bệnh lý này tương tự như hội chứng Baby blues với cảm giác thất vọng, buồn chán, dễ nổi giận… Tuy nhiên, các triệu chứng này có mức độ nghiêm trọng hơn rất nhiều nên cần sự điều trị của bác sĩ chuyên khoa. 
 
thăm khám bệnh trầm cảm sau sinh
 
Trao đổi với bác sĩ về những nỗi lo sợ đang gặp phải giúp chị em khắc phục tình trạng trầm cảm 

Rối loạn tâm thần sau sinh

Rối loạn tâm thần sau sinh là một loại rối loạn tâm thần ngắn, được chia thành ba giai đoạn: Buồn chán, trầm cảm và loạn thần. Trong đó, loạn thần là giai đoạn nguy hiểm nhất bởi nó không chỉ ảnh hưởng tới tâm lý và thể chất của người mẹ mà còn có thể liên quan đến tính mạng của bé và các thành viên khác trong gia đình. 
 
Cụ thể, khi mẹ bị loạn thần sau sinh sẽ có những ảo giác, hoang tưởng không có khả năng chăm sóc con và có suy nghĩ sát hại con hoặc tự tử. Do đó, người nhà cần đưa mẹ đi thăm khám sớm để điều trị, tránh những hậu quả nặng nề đáng tiếc. 

5. Làm thế nào vượt qua trầm cảm sau sinh?

Tùy vào từng mức độ trầm cảm mà bác sĩ sẽ chỉ định những phương pháp điều trị khác nhau như điều trị bằng thuốc hay trị liệu tâm lý. Song song đó, người bệnh và người thân cũng cần phải kết hợp với bác sĩ để cải thiện các triệu chứng trầm cảm nhanh nhất. 

Trị liệu tâm lý 

Trị liệu tâm lý hay còn gọi là liệu pháp nói chuyện. Với cách điều trị này, bác sĩ sẽ trực tiếp trao đổi và lắng nghe những bức xúc, nỗi lo lắng của người bệnh để gỡ bỏ các vấn đề bất ổn về tâm lý. Ngoài ra, bác sĩ có thể sử dụng liệu pháp hành vi nhận thức, giúp người bệnh nhận ra và thay đổi từ từ suy nghĩ và hành vi cực đoan của mình. Bên cạnh đó, kết hợp với liệu pháp tương tác giúp người thân cùng hiểu và hỗ trợ người bệnh điều trị một cách hiệu quả. 
 
Liệu pháp tâm lý thường áp dụng điều trị cho những trường hợp nhẹ, nếu ở trầm cảm ở cấp độ nặng hơn thì cần kết hợp với việc dùng thuốc. 

Điều trị bằng thuốc

Tùy theo mức độ bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định một số loại thuốc chống trầm cảm để giúp điều chỉnh tâm trạng của người bệnh. Tuy nhiên, thuốc chống trầm cảm có thể gây ra tác dụng phụ đối với sức khỏe. Vì vậy, bạn cần trao đổi ngay với bác sĩ nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường hoặc các tác dụng phụ này khiến tình trạng trầm cảm trở nên nghiêm trọng hơn. 

Hỗ trợ từ người thân

Sự giúp đỡ, cảm thông và chia sẻ từ người thân, bạn bè sẽ giúp chị em cảm thấy được quan tâm, yêu thương và dễ mở lòng để chia sẻ về những khó khăn mà họ đang gặp phải sau khi sinh. Khi có sự kết nối, chia sẻ với người thân, tâm trạng của phụ nữ sau sinh sẽ vui vẻ và thoải mái hơn. Nhờ đó, tình trạng trầm cảm cũng được cải thiện đáng kể. 

Giải pháp từ bản thân 

Người bệnh nên cố gắng xây dựng lối sống lành mạnh, nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống khoa học và dành thời gian để chăm sóc bản thân, trò chuyện với bạn bè. Chị em cũng nên cố gắng mở lòng để tâm sự và cho người thân biết bạn đang cần sự giúp đỡ. 
 
Thái độ tích cực của người mẹ cũng có vai trò rất lớn trong việc điều trị và cải thiện chứng trầm cảm sau sinh. Chị em nên lắng nghe cơ thể, cảm xúc của mình nhiều hơn, đừng lo lắng thái quá, hãy luôn tìm niềm vui và khoảnh khắc ngọt ngào bên thiên thần nhỏ.    
 
điều trị trầm cảm sau sinh
 
Với thảo dược quý Lepidium Meyenii cùng các tinh chất từ thiên nhiên,
Sâm Angela Gold là sản phẩm giúp cân chỉnh nội tiết tố nữ nội sinh. Nhờ đó giúp cải thiện và tăng cường sức khỏe, sinh lý và sắc đẹp của phái nữ
 
Ngoài những biện pháp giúp khắc phục tình trạng trầm cảm sau sinh trên, nếu tình trạng tiếp tục kéo dài, đối với chị em đã dừng cho con bú thì có thể cân nhắc việc điều hòa nội tiết tố nữ bằng sản phẩm có nguồn gốc thảo dược thiên nhiên cũng rất quan trọng. Bởi sự mất cân bằng nội tiết tố sau sinh là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến chị em bị căng thẳng, mệt mỏi và gặp nhiều vấn đề bất ổn về sức khỏe, sắc đẹp và đời sống sinh lý.
 
Qua nhiều năm nghiên cứu, các nhà khoa học đã phát hiện ra thảo dược quý Lepidium Meyenii có khả năng giúp tăng hoạt động của hệ trục Não bộ - Tuyến yên - Buồng trứng, giúp duy trì ổn định bộ 3 nội tiết tố nữ quan trọng là Estrogen, Progesterone và Testosterone theo đúng và đủ nhu cầu cơ thể. Nhờ đó hỗ trợ cải thiện tốt các vấn đề thường gặp ở phụ nữ sau sinh như mất ngủ, tâm trạng cáu gắt, rối loạn kinh nguyệt, khô hạn, đau rát khi quan hệ…
 
Sâm Angela Gold là sản phẩm chứa Lepidium Meyenii cùng nhiều loại thảo dược quý, mang lại nhiều lợi ích đối với sức khỏe người phụ nữ như cải thiện sức khỏe toàn thân, duy trì sắc đẹp và đời sống hôn nhân viên mãn. Đặc biệt, Sâm Angela Gold đã được nghiên cứu lâm sàng và kiểm chứng về hiệu quả cũng như độ an toàn cho sức khỏe tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương Việt Nam. Vì vậy, chị em có thể an tâm sử dụng sản phẩm để cải thiện các triệu chứng khó chịu thường gặp. 
 
Lưu ý: Sâm Angela Gold chiết xuất từ thiên nhiên nên rất an toàn và lành tính, tuy nhiên, chị em chỉ nên dùng Sâm Angela Gold sau khi đã ngưng cho con bú. 

6. Nên làm gì để tránh tình trạng trầm cảm sau sinh?

Tình trạng này ở người phụ nữ có thể được phòng ngừa và kiểm soát tốt nếu chị em có sự chuẩn bị kỹ càng cả về tâm lý lẫn kiến thức trong suốt quá trình mang thai, trước sinh đến sau khi sinh. Ngoài ra, việc duy trì lối sống lành mạnh cũng góp phần quan trọng giúp đẩy lùi tình trạng trầm cảm, cụ thể:
  • Có chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ dinh dưỡng. Đặc biệt nên bổ sung các nhóm thực phẩm giàu vitamin B6, B12 và axit folic. 
  • Thường xuyên luyện tập thể dục như đi bộ, bơi lội, yoga… để kích thích cơ thể gia tăng sản xuất chất dẫn truyền thần kinh Serotonin - hormone hạnh phúc, giúp cơ thể cảm thấy thoải mái, giảm lo lắng và tràn đầy năng lượng. 
  • Nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc, tránh làm việc quá sức. 
  • Uống đủ nước mỗi ngày. 
  • Chủ động chia sẻ những khó khăn, buồn phiền với người thân và người bạn đời của mình.
  • Không nên quá lo lắng về việc mình có chăm con tốt hay không cũng như so sánh sự tăng trưởng của con với những bé khác. 
Vai trò của gia đình là không thể không nhắc đến trong phòng ngừa bệnh trầm cảm sau sinh vì chính người thân sẽ theo dõi, phát hiện những triệu chứng tâm lý bất thường, cần đặc biệt quan tâm chăm sóc, giúp đỡ và động viên để người phụ nữ có được sức khỏe thể chất cũng như tinh thần tốt nhất trong giai đoạn này.
 

 


(*) Hiệu quả của sản phẩm tùy thuộc vào thể trạng của từng người.



logo