Nội tiết tố nữ - Phụ nữ đã hiểu đủ chưa?

(12/09/2019)
Nội tiết tố nữ được xem là chìa khóa vàng nắm giữ sức khỏe, sắc đẹp và sinh lý của người phụ nữ. Tuy nhiên, không phải chị em nào cũng nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng này. Phải làm gì để ổn định nội tiết tố nữ, duy trì sắc đẹp, đảm bảo chất lượng sống và giữ lửa yêu lứa đôi luôn nồng nàn, viên mãn?  
 

1/ Nội tiết tố nữ là gì?

 
Nội tiết tố nữ là hormone quan trọng của người phụ nữ, gồm các nội tiết tố chính bao gồm GnRH, FSH, LH, estrogen, progesterone, testosterone... Trong đó, quan trọng nhất là bộ 3 nội tiết tố estrogen, progesterone và testosterone, quyết định toàn diện đến sức khỏe, sắc đẹp, đời sống sinh lý lẫn khả năng sinh sản của chị em.Bộ ba nội tiết tố nữ được có sự ổn định nhờ hoạt động của “hệ trục vàng” Não bộ -Tuyến yên - Buồng trứng nhằm đáp ứng tất cả nhu cầu hoạt động sống trong cơ thể người phụ nữ. 
 

2/ Vai trò của nội tiết tố nữ

 
Bộ ba nội tiết tố nữ được xem là người nhạc trưởng chỉ huy mọi hoạt động của cơ thể được diễn ra trơn tru, nhịp nhàng. Điều này thể hiện rõ ràng ở mọi mặt của người phụ nữ, về sức khỏe, sắc đẹp và sinh lý. 
 
Trước tuổi 30, bộ ba nội tiết tố cân bằng, người phụ nữ nóng bỏng, lôi cuốn như một thỏi nam châm, bởi làn da căng sáng, vóc dáng thon gọn, với những đường cong quyến rũ, cơ thể khỏe mạnh, tràn đầy sức sống, “chuyện ấy” cũng ngọt ngào, viên mãn. Thế nhưng, sau tuổi 30, bộ ba nội tiết tố có nhiều xáo trộn, không ổn định, mọi thứ bắt đầu tuột dốc, làn da trở nên nhăn, khô, sạm, vóc dáng mất cân đối, mỡ thừa xuất hiện và bệnh tật cũng “ghé thăm”.
 
Tên
 
Khi nội tiết tố nữ cân bằng, người phụ nữ xinh đẹp, rạng ngời
 
Mỗi thành phần trong bộ ba nội tiết tố đều có vai trò riêng 
 
- Estrogen quyết định vẻ đẹp bề ngoài và sự mềm mại, nữ tính của người phụ nữ. Đây chính là hormone quy định thúc đẩy sự phát triển cơ quan sinh dục, sinh sản ở nữ và làm nên đặc tính của người phụ nữ (tăng kích thước của tuyến vú, hoàn thiện cơ quan sinh sản, tăng ống dẫn sữa). 
 
- Progesterone giúp làm dày thêm lớp niêm mạc, chống lại sự nhiễm khuẫn và giúp trứng được bám chắc khi được thụ thai. 
 
- Testosterone có vai trò hỗ trợ sản xuất estrogen, duy trì ham muốn tình dục, tăng khả năng thụ thai và dễ đạt được khoái cảm. 
 
Vì vậy, muốn mọi hoạt động của cơ thể người phụ nữ diễn ra trôi chảy, đòi hỏi ba nội tiết tố này luôn tồn tại ổn định và bền vững. 
 

3/ Dấu hiệu nhận biết nội tiết tố nữ bị xáo trộn

 
Theo các chuyên gia, nội tiết tố nữ được xem là bộ ba quyền lực của người phụ nữ, tác động sâu sắc đến sức khỏe, sắc đẹp và sinh lý của người phụ nữ. Khi bộ ba nội tiết tố bị xáo trộn, thiếu hụt, mất cân bằng sẽ có những biểu hiện sau:
 
Nhan sắc tàn phai: Trước tuổi 30, nội tiết tố cân bằng, ổn định, phụ nữ thường kiêu hãnh vì làn da căng sáng, mịn màng thì theo sau tuổi 30, sự mất cân bằng nội tiết tố nữ khiến nhăn sắc của người phụ nữ bắt đầu xuống sắc: Da trở nên nhăn nheo, không đều màu và chảy xệ; Tóc mỏng dần và dễ gãy rụng; Ngực giảm săn chắc; Cơ mông, đùi lỏng lẻo; Tăng cân, tích lũy mỡ thừa ở bụng, đùi, mông.
 
Sức khỏe suy giảm: Theo nghiên cứu trên thế giới, sau tuổi 30, cơ thể người phụ nữ bắt đầu xuất hiện hàng loạt các nguy cơ bệnh lý nguy hiểm, sức khỏe giảm sút rõ rệt như: Rối loạn kinh nguyệt; bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm; Rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi, khó tập trung; Lo âu, trầm cảm, thay đổi tính tình; Đau đầu, căng tức ngực; Giảm trí nhớ; Đau nhức xương khớp, loãng xương; Tăng các bệnh lý tim mạch, tiểu đường, huyết áp…
 
Đời sống sinh lý bất ổn: Chuyện phòng the được xem là chất keo gắn kết tình cảm vợ chồng, những cảm xúc thăng hoa, khoái cảm giúp tinh thần sảng khoái, hưng phấn trong công việc và cả sức khỏe. Tuy nhiên, khi nội tiết tố nữ giảm sút, phải đẹp sẽ không còn hứng thú với chuyện ấy. Thậm chí, những trục trặc như khô âm đạo, đau rát khi quan hệ càng là rào cản khiến phụ nữ sợ hãi, lảnh tránh người bạn đời. Khi cuộc sống vợ chồng lãnh cảm, thiếu hụt lửa yêu thì hạnh phúc gia đình trở nên mong manh, dễ vỡ.
 
Tên
 
Sự trồi sụt, xáo trộn nội tiết tố khiến phụ nữ giảm ham muốn, không còn hứng thú trong chuyện gối chăn 
 

4/ Xét nghiệm nội tiết tố nữ như thế nào?

 
Xét nghiệm nội tiết tố nữ là cách thực hiện các thủ thuật y tế để đánh giá tình trạng hoạt động của buồng trứng, khả năng trữ noãn của trứng, sự phát triển của nang noãn và rụng trứng. Thông qua kết quả xét nghiệm này, bác sĩ sẽ cho biết bạn có bị rối loạn nội tiết tố nữ hay không và đưa ra giải pháp điều trị thích hợp nhất.
 
Khi xét nghiệm nội tiết tố nữ cần thực hiện 7 xét nghiệm sau: xét nghiệm chỉ số LH, FSH, estrogen, progesterone, testosterone, prolactin và AMH.
 
- Lưu ý khi xét nghiệm nội tiết tố nữ được tiến hành bởi thời gian khác nhau:
- Thực hiện xét nghiệm LH và FSH: trong ngày thứ 2 đến thứ 4 của vòng kinh.
- Thực hiện xét nghiệm chỉ số progesterone: trong ngày 21 của vòng kinh 28 ngày.
- Thực hiện xét nghiệm chỉ số estrogen, testosterone, prolactin có thể thực hiện bất kỳ ngày nào trong vòng kinh, phụ thuộc vào mục đích của xét nghiệm.
 
>> Tìm hiểu chi tiết về xét nghiệm nội tiết tố nữ tại đây

5/ Nguyên nhân gây nội tiết tố kém ở phụ nữ

 
Nội tiết tố nữ kém có rất nhiều nguyên nhân:
 
Do tuổi tác: Theo nghiên cứu, phụ nữ sau tuổi 30, đặc biệt là phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, hoạt động của “hệ trục vàng” Não bộ – Tuyến yên – Buồng trứng suy giảm, khiến bộ ba nội tiết tố nữ (estrogen, progesterone, testosterone) bị xáo trộn, không ổn định. Chính điều này ảnh hưởng đến tất cả những hoạt động sống của cơ thể người phụ nữ.
 
Phụ nữ sau sinh: Trái ngược với phụ nữ mang thai, nội tiết tố nữ tăng cao  thì sau khi sinh, lượng nội tiết tố thay đổi đáng kể.
 
Ăn uống thiếu dưỡng chất: Việc ăn uống mất cân bằng, thiếu chất cũng ảnh hưởng đến lượng nội tiết tố trong cơ thể. Đặc biệt là phụ nữ sau sinh, hay ăn uống kiêng cữ dễ thiếu chất. 
 
Do cắt bỏ buồng trứng: Buồng trứng được xem là cỗ máy, là một mắt xích trong việc sản xuất nội tiết tố nữ, do vậy, với những người bị cắt bỏ hai bên buồng trứng thì hậu quả là lượng nội tiết tố nữ sẽ bị suy giảm, và có thể không sản xuất ra nữa. Trong trường hợp này, phụ nữ sẽ đối diện với tình trạng mãn kinh sớm.
 
Ngoài ra, cơ thể stress, căng thẳng, mệt mỏi, uống các loại thuốc có thành phần ức chế sản xuất nội tiết tố nữ như một số loại thuốc tránh thai cũng là nguyên nhân làm nội tiết tố nữ bị suy giảm.
 
Tên
 
Thường xuyên căng thẳng, mệt mỏi ảnh hưởng xấu đến nội tiết tố nữ
 

6/ Giải pháp nào cho tình trạng suy giảm nội tiết tố nữ?

 
Tùy thuộc vào tình trạng của mỗi người, bác sĩ sẽ có chỉ định điều trị cụ thể cho từng người. Việc điều trị nội tiết tố nữ kém thường có những cách sau:
 
- Liệu pháp thay thế hormone: Dựa vào tình trạng của cơ thể  mà bác sĩ sẽ có chỉ định thay thế hormone. Các chuyên gia sẽ sử dụng hormone hóa tổng hợp để thay thế lượng nội tiết tố nữ bị suy giảm. Liệu pháp này sẽ cho hiệu quả tức thời nếu dùng hormone có hiệu lực cao, tuy nhiên, sử dụng liệu pháp này phải theo chỉ định của bác sĩ, cần được theo dõi và xét nghiệm đầy đủ nếu không sẽ có những biến chứng nguy hiểm như: rối loạn nội tiết, cao huyết áp, rối loạn kinh nguyệt, thậm chí ung thư vú, cơ quan sinh dục nữ. 
 
- Liệu pháp bổ sung estrogen từ bên ngoài: Phương pháp  này được các bác sĩ kê đơn, thường được áp dụng cho phụ nữ trong độ tuổi 25-50 bị thiếu estrogen. Estrogen có thể bổ sung bằng đường miệng, tại chỗ, âm đạo hoặc thông qua tiêm. Tuy nhiên, liệu pháp này chỉ được khuyến cáo sử dụng trong thời gian ngắn, được theo dõi sát vì có nhiều tác dụng phụ.
 
- Giúp cơ thể tự ổn định bộ 3 nội tiết tố: Trong các hội nghị về nội tiết gần đây, các nhà khoa học ủng hộ xu hướng mới về việc chăm sóc sức khỏe phụ nữ toàn diện đó chính là giúp cơ thể tự ổn định nội tiết tố. Cụ thể, một số thảo dược thiên nhiên được nghiên cứu và chứng minh có tác dụng tăng cường hoạt động của hệ trục Não bộ - Tuyến yên - Buồng trứng từ đó giúp cân chỉnh bộ 3 nội tiết tố quan trọng là estrogen, progesterone và testosterone đúng và đủ theo nhu cầu cơ thể. Từ đó, sức khỏe sinh lý và sắc đẹp của phụ nữ được duy trì dài lâu. 
 

7/ Thay đổi lối sống, chế độ dinh dưỡng

 
Bên cạnh các giải pháp cải thiện suy giảm nội tiết tố nữ thì việc thay đổi lối sống, chế độ dinh dưỡng cũng quan trọng không kém. Việc giữ tinh thần vui vẻ, giảm thiểu stress, tránh thức khuya, ngủ đủ giấc, tránh xa rượu bia, thuốc lá và đặc biệt là cần có chế độ ăn uống phù hợp, tập luyện thể chất thường xuyên… là điều chị em cần phải làm để giúp cơ thể phục hồi và tự cân bằng nội tiết tố tự nhiên trong cơ thể.
 
Tên
 
Luyện tập thể chất, giữ tinh thần vui vẻ là điều phụ nữ nên làm 
 
Cụ thể, trong thực đơn dinh dưỡng hằng ngày nên bổ sung dưỡng chất bằng thực phẩm là cách cung cấp nội tiết tố nữ an toàn. Sau đây là top những thực phẩm chị em cần bổ sung trong thực đơn ăn uống hàng ngày.
 
Hạt mè: Hạt mè thường gồm 3 loại là mẻ đen, mè trắng và mè đỏ. Hạt mè chứa rất giàu dưỡng chất, rất tốt cho cơ thể và đặc biệt là sức khỏe của phụ nữ. Ngoài khả năng chống ung thư vú, tuyến tiền liệt và phòng ngừa loãng xương. 
 
Hạt lanh: Hạt lanh chứa nhiều axit béo omega-3, protein, chất xơ và lignans...Những dưỡng chất này rất có lợi cho sức khỏe, chống lại quá trình oxy hóa. Theo nghiên cứu, hạt lanh có thể giúp giảm mức cholesterol, điều trị táo bón và kiểm soát cân nặng. 
 
Tỏi: Tỏi không chỉ là loại gia vị thông thường có khả năng kháng khuẩn, chống viêm, chống oxy hóa mà còn giúp cân bằng nội tiết tố nữ trong cơ thể. Theo nghiên cứu, cứ 100g tỏi có chứa 603.3 mcg Phytoestrogen, là thành phần rất tốt cho phụ nữ. 
 
>> Tham khảo thêm chế sộ ăn uống giúp cân bằng nội tiết tố nữ  tại đây
 
Xem thêm về vai trò của hệ trục Não Bộ - Tuyến Yên - Buồng Trứng đến nội tiết tố nữ qua video sau:
 
 
Thảo Nhi
 
 
Xem thêm

 

 

(*) Hiệu quả của sản phẩm tùy thuộc vào thể trạng của từng người.